Combined Group B/C - Syllabus

Add content here.# MPSC अराजपत्रित गट-ब आणि गट-क संयुक्त परीक्षा - अभ्यासक्रम (Syllabus)

संयुक्त परीक्षेचा अभ्यासक्रम हा पदवी स्तराचा असतो. यात पूर्व परीक्षा सर्व पदांसाठी समान असते, तर मुख्य परीक्षा पदांच्या गटानुसार विभागलेली असते.

१. संयुक्त पूर्व परीक्षा अभ्यासक्रम (Combined Prelims Syllabus)

पूर्व परीक्षा ही १०० गुणांची 'सामान्य क्षमता चाचणी' असते.

प्रमुख विषय:

इतिहास: आधुनिक भारताचा इतिहास, विशेषतः महाराष्ट्राचा इतिहास.
भूगोल: महाराष्ट्राच्या भूगोलाच्या विशेष अभ्यासासह पृथ्वी, जगातील विभाग, हवामान, अक्षांश-रेखांश, महाराष्ट्रातील जमिनीचे प्रकार, पर्जन्यमान, प्रमुख पिके, शहरे, नद्या, उद्योगधंदे.
अर्थव्यवस्था: भारतीय अर्थव्यवस्था (राष्ट्रीय उत्पन्न, शेती, उद्योग, परकीय व्यापार, बँकिंग, लोकसंख्या, दारिद्र्य व बेरोजगारी, मुद्रा आणि राजकोषीय नीती) आणि शासकीय अर्थव्यवस्था (अर्थसंकल्प, लेखा, लेखापरीक्षण इत्यादी).
चालू घडामोडी: जागतिक तसेच महाराष्ट्रासह भारतातील ताज्या घटना.
राज्यशास्त्र (Polity): राज्य प्रशासन, ग्रामीण आणि शहरी स्थानिक शासन.
सामान्य विज्ञान: भौतिकशास्त्र (Physics), रसायनशास्त्र (Chemistry), प्राणीशास्त्र (Zoology), वनस्पतीशास्त्र (Botany), आरोग्यशास्त्र (Hygiene).
अंकगणित: बेरीज, वजाबाकी, गुणाकार, भागाकार, दशांश, अपूर्णांक व टक्केवारी.
बुद्धिमापन चाचणी: उमेदवार किती लवकर आणि अचूकपणे विचार करतो हे पाहाण्यासाठीचे प्रश्न.

२. मुख्य परीक्षा अभ्यासक्रम (Main Exam Syllabus)

मुख्य परीक्षेत दोन पेपर असतात. पेपर १ हा अनिवार्य भाषा पेपर असतो, तर पेपर २ हा सामान्य अध्ययन व बुद्धिमत्ता चाचणीचा असतो.

पेपर १: भाषा (मराठी व इंग्रजी - १०० प्रश्न, २०० गुण)

मराठी: सर्वसामान्य शब्दसंग्रह, वाक्यरचना, व्याकरण, म्हणी व वाक्प्रचार यांचा अर्थ आणि उपयोग, उताऱ्यावरील प्रश्नांची उत्तरे.
इंग्रजी: Common Vocabulary, Sentence Structure, Grammar, Use of Idioms & Phrases and their meaning, Comprehension of passage.

पेपर २: सामान्य अध्ययन व बुद्धिमत्ता चाचणी (१०० प्रश्न, २०० गुण)

बुद्धिमापन चाचणी व अंकगणित: बुद्धिमत्ता चाचणी, अंकगणित आणि सांख्यिकी.
चालू घडामोडी: जागतिक, भारतीय आणि महाराष्ट्रातील राजकीय, आर्थिक, क्रीडा विषयक घडामोडी.
भारतीय राज्यघटना: राज्यघटनेची निर्मिती, मूलभूत हक्क, मार्गदर्शक तत्वे, संसद, विधिमंडळ, न्यायपालिका.
माहिती अधिकार अधिनियम (२००५) व महाराष्ट्र लोकसेवा हक्क अधिनियम (२०१५).
भूगोल व पर्यावरण: भारत आणि महाराष्ट्राचा भूगोल, पर्यावरण संरक्षण, प्रदूषण.
विज्ञान व तंत्रज्ञान: भौतिकशास्त्र, रसायनशास्त्र, जीवशास्त्र, रिमोट सेन्सिंग, हवाई व उपग्रह छायाचित्रण, माहिती व संप्रेषण तंत्रज्ञान (ICT).
अर्थव्यवस्था: समग्रलक्षी अर्थव्यवस्था (Macroeconomics) आणि भारतीय अर्थव्यवस्था.

३. विशेष पदांसाठीचा अभ्यासक्रम (जसे की AMVI)

सहायक मोटार वाहन निरीक्षक (AMVI) यांसारख्या तांत्रिक पदांसाठी पेपर २ मध्ये त्या विषयाचे तांत्रिक ज्ञान (Mechanical/Automobile Engineering) तपासले जाते.

टीप: अभ्यासाचे नियोजन करताना 'महाराष्ट्राचा संदर्भ' असलेल्या मुद्द्यांवर अधिक भर देणे आवश्यक आहे, कारण या परीक्षेत महाराष्ट्राच्या इतिहासावर आणि भूगोलावर सर्वाधिक प्रश्न विचारले जातात.