MPSC Civil Engineering Services: पात्रता, परीक्षा व अधिकृत माहिती
Overviewअधिकृत माहितीवर आधारित मार्गदर्शक: पदसंख्या, अर्जाची मुदत, परीक्षा दिनांक व आरक्षण प्रत्येक नवीन MPSC जाहिरातीनुसार बदलते. अर्ज करण्यापूर्वी नवीनतम अधिकृत सूचना तपासणे आवश्यक आहे.
ही परीक्षा कोणासाठी आहे?
महाराष्ट्र स्थापत्य अभियांत्रिकी सेवा ही स्थापत्य अभियांत्रिकीची पात्रता असलेल्या उमेदवारांसाठीची MPSC भरती परीक्षा आहे. उपलब्ध अधिकृत मुख्य परीक्षा अधिसूचनेत स्थापत्य अभियांत्रिकी संवर्गातील गट-अ व गट-ब सहाय्यक अभियंता पदांसाठी भरती प्रक्रिया नमूद आहे; कोणती पदे उपलब्ध आहेत हे त्या-त्या जाहिरातीतच निश्चित होते.
शैक्षणिक पात्रता
- मान्यताप्राप्त विद्यापीठाची स्थापत्य अभियांत्रिकीची पदवी किंवा महाराष्ट्र शासनाने समतुल्य घोषित केलेली अर्हता.
- पूर्वीच्या अधिकृत सूचनांमध्ये Civil and Water Management, Civil and Environmental, Structural आणि Construction Engineering/Technology या पदव्या समतुल्य म्हणून नमूद आहेत.
- मराठी भाषेचे ज्ञान आवश्यक आहे.
- अचूक कट-ऑफ दिनांक, अंतिम वर्षाच्या उमेदवारांची अट, अनुभवाची अट आणि कागदपत्रे नवीनतम जाहिरातीत तपासावीत.
मुख्य परीक्षा एका नजरेत
| घटक | अधिकृत रचना |
|---|---|
| प्रश्नपत्रिका | 2 लेखी पेपर |
| लेखी गुण | 400 |
| प्रत्येक पेपर | 200 गुण |
| माध्यम | इंग्रजी |
| कालावधी | प्रत्येक पेपर 3 तास |
| स्वरूप | पारंपारिक / वर्णनात्मक |
| मुलाखत | 50 गुण |
अधिकृत स्रोत
- Maharashtra Engineering Services (Civil), Group-A & B (Main) Examination - Syllabus, MPSC, 24 जानेवारी 2023.
- Advt. No. 003/2026 - Maharashtra Civil Engineering Services Main Examination 2025, प्रकाशित 13 मार्च 2026.
- Advt. No. 012/2025 - Maharashtra Civil Services Gazetted Combined Preliminary Examination 2025, तसेच त्याची संबंधित शुद्धिपत्रके.
अधिकृत संकेतस्थळ: MPSC आणि MPSC Online.
मागील परीक्षा चक्र (2025)
2025 चक्रासाठी: संयुक्त पूर्व परीक्षा 9 नोव्हेंबर 2025 रोजी झाली आणि स्थापत्य अभियांत्रिकी सेवा मुख्य परीक्षा 16 मे 2026 रोजी झाली. ही माहिती केवळ संदर्भासाठी आहे; आगामी वेळापत्रकासाठी MPSC ची नवीनतम सूचना तपासावी.
MPSC Civil Engineering Services Syllabus: अधिकृत अभ्यासक्रम
Syllabusअधिकृत आधार: MPSC - Maharashtra Engineering Services (Civil), Group-A & B (Main) Examination - Syllabus, दिनांक 24 जानेवारी 2023. ही योजना नवीनतम जाहिरात/शुद्धिपत्रकासह तपासावी.
पेपर 1 - Civil Engineering (200 गुण, 3 तास, इंग्रजी, वर्णनात्मक)
- Strength of Materials - stresses, strains, principal stresses, bending moment, shear force, torsion, beam bending/deflection आणि column buckling.
- Theory of Structures - beams, frames, trusses, slope-deflection आणि moment-distribution methods.
- Computer-aided Analysis and Design of Structures - computer programming applications; Simpson/trapezoidal rules, Newton-Raphson, bisection, Gauss elimination, Gauss-Jordan आणि iteration methods.
- Structural Analysis - arches, suspension cables, influence lines, stiffness आणि flexibility matrix methods.
- Steel Structures - plastic analysis, bolted/welded connections, columns, footings, trusses, beams आणि plate girders.
- Construction Planning and Management - management, materials, safety, network analysis, equipment, site layout, quality control, agreements, PPP/EPC आणि labour/industry laws.
- Design of Reinforced Concrete Structures - WSM आणि limit-state design.
- Bridge Engineering - site selection, bridges, discharge/waterway/span/afflux/scour, loads, erection, strengthening, cofferdams आणि caissons.
- Concrete Technology - wet/hardened concrete, tests, mix design, admixtures आणि formwork.
- Prestressed Concrete - principles, materials, IS-code stresses, prestressing systems/losses, pre-tensioned आणि post-tensioned beams, cable profile, end blocks आणि bridge girders.
- Geotechnical Engineering - soil properties/stresses, shear strength, compaction, consolidation, earth pressure, slopes, bearing capacity, settlement, foundations आणि engineering geology.
पेपर 2 - Civil Engineering (200 गुण, 3 तास, इंग्रजी, वर्णनात्मक)
- Surveying - distance measurement, compass/plane-table/levelling/theodolite surveying, traversing, tacheometry, curves, photogrammetry, geodetic/hydrographic surveying आणि advanced instruments.
- Engineering Materials - concrete, bitumen and asphalt materials, fly ash, sustainable materials, stone, brick, cement, lime, mortar, timber, plastics, steel, paints आणि varnishes.
- Building Planning and Construction - planning/design, bye-laws, building services, foundations, masonry, RCC/steel structures, floors, openings, roofs, finishes आणि waterproofing.
- Fluid Mechanics - fluid properties/statics/kinematics/dynamics, flow measurement, open/closed conduits, pipe losses, cavitation, siphon, water hammer, boundary layer आणि pipe networks.
- Fluid Machines - turbines, centrifugal/reciprocating pumps आणि powerhouse layout.
- Irrigation Engineering - crop water requirements, irrigation methods, dams, spillways, canal/cross-drainage works आणि river training.
- Highway Engineering - highway planning/alignment/geometric design, curves, grade separation, pavement आणि traffic engineering.
- Tunnel Engineering - surveys, soft/hard-ground tunnelling, ventilation/drainage, cut-and-cover, TBM, NATM, lining, irrigation/highway/metro tunnelling.
- Estimating, Costing and Valuation - specifications, estimates, tenders/contracts, rate analysis, valuation आणि arbitration.
- Engineering Hydrology - hydrological cycle, precipitation, evaporation, infiltration, runoff, hydrographs, reservoirs, floods, routing आणि groundwater.
- Environmental Engineering - water supply, treatment/distribution, wastewater/sewerage/pollution control आणि solid-waste management.
MPSC Civil Engineering Services Exam Pattern: मुख्य परीक्षा व मुलाखत
Exam Patternअधिकृत आधार: MPSC च्या Maharashtra Engineering Services (Civil), Group-A & B (Main) Examination - Syllabus, दिनांक 24 जानेवारी 2023. नवीनतम जाहिरात वेगळे सांगत असल्यास ती अंतिम मानावी.
मुख्य परीक्षेची रचना
| पेपर | विषय | गुण | माध्यम | कालावधी | स्वरूप |
|---|---|---|---|---|---|
| पेपर 1 | Civil Engineering | 200 | इंग्रजी | 3 तास | पारंपारिक / वर्णनात्मक |
| पेपर 2 | Civil Engineering | 200 | इंग्रजी | 3 तास | पारंपारिक / वर्णनात्मक |
| मुलाखत | - | 50 | - | - | - |
एकूण गुण: 450 (लेखी परीक्षा 400 + मुलाखत 50).
निवड प्रक्रिया
- लेखी परीक्षेच्या दोन्ही पेपरच्या एकत्रित गुणांवर मुलाखतीसाठी पात्रता ठरते.
- उपलब्ध पदांच्या साधारण तीनपट उमेदवार मुलाखतीसाठी उपलब्ध होतील अशा पद्धतीने निवड होते.
- उपलब्ध मुख्य परीक्षा अधिसूचनेतील किमान शतमान: अमागास 35, मागासवर्गीय 30, अत्युच्च गुणवत्ताधारक खेळाडू 20, अनाथ 30 आणि दिव्यांग 20.
- मुख्य लेखी परीक्षा आणि मुलाखतीतील गुणांची एकत्रित बेरीज करून गुणवत्ता यादी तयार होते.
पेपरनिहाय विषयांसाठी अभ्यासक्रम पहा.