महाराष्ट्र गट-क सेवा संयुक्त परीक्षा - अभ्यासक्रम (Syllabus)

गट-क सेवांसाठीचा अभ्यासक्रम हा वस्तुनिष्ठ स्वरूपाचा असून तो उमेदवाराच्या मूलभूत ज्ञानाची चाचणी घेतो.

---

१. संयुक्त पूर्व परीक्षा (Prelims Syllabus - 100 Marks)

पूर्व परीक्षा ही सर्व गट-क पदांसाठी सामायिक असते.

• इतिहास: महाराष्ट्राचा इतिहास (विशेषतः समाज सुधारकांचा संदर्भ).
• भूगोल: महाराष्ट्राचा आणि भारताचा भूगोल, पर्जन्यमान, नद्या, कृषी.
• अर्थव्यवस्था: भारतीय अर्थव्यवस्था, बँकिंग, लोकसंख्या, अर्थसंकल्प (Budget).
• राज्यशास्त्र: लोकप्रशासन, ग्रामप्रशासन, ७३ वी व ७४ वी घटनादुरुस्ती.
• सामान्य विज्ञान: भौतिकशास्त्र, रसायनशास्त्र, जीवशास्त्र आणि आरोग्यशास्त्र.
• चालू घडामोडी: राष्ट्रीय व आंतरराष्ट्रीय महत्त्वाच्या घडामोडी.
• अंकगणित व बुद्धिमत्ता: बेरीज, वजाबाकी, सरासरी, गुणोत्तर आणि तर्कसंगत विचार.

---

२. मुख्य परीक्षा (Mains Syllabus - 400 Marks)

मुख्य परीक्षेत दोन अनिवार्य पेपर्स असतात:

पेपर १: संयुक्त पेपर (Marathi & English - 200 Marks)

• मराठी: व्याकरण, शब्दसंग्रह, मनी, वाक्प्रचार आणि उतारा.
• इंग्रजी: Common Grammar, Sentence Structure, Vocabulary based on standard levels.

पेपर २: सामान्य अध्ययन व बुद्धिमत्ता (200 Marks)

• सामान्य मानसिक क्षमता (IQ).
• चालू घडामोडी आणि आधुनिक भारताचा इतिहास.
• महाराष्ट्राचा भूगोल आणि भारतीय राज्यकघटना.
• माहितीचा अधिकार (RTI) आणि लोकसेवा हक्क अधिनियम.
• संगणक व माहिती तंत्रज्ञान.
• विशेष ज्ञान (पदांनुसार):
  • लिपिक: टायपिंगचे ज्ञान, कार्यालयीन शिष्टाचार.
  • कर सहाय्यक: बुक-कीपिंग, हिशेब तपासणी (Audit), वित्तीय प्रशासन.
  • तांत्रिक सहाय्यक: विमा शास्त्राची मूलतत्त्वे.