सर्व श्रेण्या पाहण्यासाठी आडवे स्क्रोल करा.
महाराष्ट्रातील असमान लोकसंख्या वितरणामागील भूपृष्ठ, पाणी, हवामान, शेती, उद्योग, वाहतूक व नागरीकरणाचे घटक आणि ग्रामीण-नागरी वस्ती नमुन्यांचा MPSC अभ्यास.
जनगणना २०११ नुसार महाराष्ट्रातील नागरीकरण, Urban Agglomeration संकल्पना, million-plus शहरे, मुंबई-पुणे-नागपूर महानगर प्रदेश आणि Census शहर व महानगर क्षेत्रातील फरकांचा MPSC अभ्यास.
जनगणना २०११ नुसार महाराष्ट्रातील जिल्हांतर्गत, आंतरजिल्हा व आंतरराज्य स्थलांतर, स्थलांतराची प्रमुख कारणे आणि ०-९ वर्षांच्या स्थलांतर प्रवाहांचा MPSC अभ्यास.
जनगणना २०११ नुसार महाराष्ट्राची ग्रामीण व नागरी लोकसंख्या, ४५.२२% नागरी लोकसंख्या वाटा, ग्रामीण-नागरी वृद्धिदर आणि जिल्हानिहाय प्रादेशिक तफावतीचा MPSC अभ्यास.
जनगणना २०११ नुसार महाराष्ट्राचे ९२९ लिंग गुणोत्तर, ८९४ बाल लिंग गुणोत्तर, ८२.३४% साक्षरता, जिल्हानिहाय टोके आणि वयोगट रचनेचा MPSC सखोल अभ्यास.
जनगणना २०११ नुसार महाराष्ट्राची एकूण लोकसंख्या, १५.९९% दशकवार वृद्धिदर, ३६५ लोकसंख्या घनता, नकारात्मक वाढीचे जिल्हे आणि वितरणाचा MPSC सखोल अभ्यास.
महाराष्ट्रातील ४ युनेस्को जागतिक वारसा घटक, पश्चिम घाट संवर्धन समित्या, जैवविविधता वारसा स्थळे, देवराया, राज्य मासा आणि जैविक विविधता कायदा २००२.
महाराष्ट्रातील ३ अधिकृत रामसर स्थळे (नांदूर मध्यमेश्वर, लोणार सरोवर, ठाणे क्रीक), भारतातील 101 रामसर स्थळे, पाणथळ जागा नियम २०१७, कांदळवन कक्ष आणि MPSC परीक्षा संदर्भ.
महाराष्ट्रातील २८ संवर्धन राखीव क्षेत्रे (१,८७७.९१ चौ. किमी), वन्यजीव संरक्षण कायदा कलम ३६A ते ३६D, प्रमुख राखीव क्षेत्रे (चंदगड, तिल्लारी, कोलामार्का, आटपाडी), व MPSC परीक्षा संदर्भ.
महाराष्ट्रातील ६ व्याघ्र प्रकल्प (मेळघाट, ताडोबा, पेंच, सह्याद्री, नवेगाव-नागझिरा, बोर), NTCA व्याघ्र गणना २०२२ (४४४ वाघ), कोअर-बफर क्षेत्र, कायदेशीर तरतुदी व MPSC परीक्षा संदर्भ.
महाराष्ट्रातील ६ राष्ट्रीय उद्याने (ताडोबा, गुगामल, पेंच, नवेगाव, संजय गांधी, चांदोली), ५२ वन्यजीव अभयारण्ये, कायदेशीर दर्जा, संरक्षित क्षेत्रे आणि MPSC परीक्षा संदर्भ.
महाराष्ट्रातील प्रमुख वनप्रकार, अभिलेखित वनक्षेत्र (RFA) विरुद्ध प्रत्यक्ष वन आच्छादन (ISFR 2023), जिल्ह्यानिहाय वनवितरण, गौण वनोपज आणि MPSC साठी आवश्यक संकल्पना.
महाराष्ट्रातील हवामानाचे स्वरूप, मान्सूनचे आगमन, तीन मुख्य ऋतू (उन्हाळा, पावसाळा, हिवाळा), ऑक्टोबर हीट आणि MPSC साठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना.
महाराष्ट्राचे तीन प्रमुख प्राकृतिक विभाग - कोकण किनारपट्टी, सह्याद्री पर्वत (पश्चिम घाट) आणि महाराष्ट्र पठार (दख्खन) यांविषयी MPSC साठी सविस्तर नोट्स.
महाराष्ट्राचे अक्षांशीय व रेखांशीय स्थान, क्षेत्रफळ, सीमा, शेजारील राज्ये, जिल्हे आणि MPSC पूर्व व मुख्य परीक्षेसाठी महत्त्वाचे भौगोलिक मुद्दे.
महाराष्ट्रातील कोळसा, मँगनीज, लोहखनिज, बॉक्साइट व चुनखडीचे प्रमुख पट्टे, जिल्हे, उपयोग आणि MPSC Prelims व Mains साठी महत्त्वाचे मुद्दे.
महाराष्ट्रातील काळी, लाल, जांभा व गाळाची मृदा, त्यांचे वितरण, वैशिष्ट्ये, पिकांशी संबंध आणि MPSC परीक्षेसाठी महत्त्वाचे मुद्दे.
महाराष्ट्रातील पर्जन्यछाया व दुष्काळप्रवण प्रदेश, त्यामागील भौगोलिक कारणे, DPAP क्षेत्र आणि MPSC Prelims व Mains साठी महत्त्वाचे मुद्दे.
महाराष्ट्रातील पावसाचे प्रादेशिक वितरण, सह्याद्रीचा ओरोग्राफिक प्रभाव, कोकणातील जास्त पर्जन्यमान आणि पर्जन्यछाया प्रदेश MPSC साठी समजून घ्या.
जायकवाडी, उजनी, नीरा, मुठा आणि पूर्णा सिंचन प्रकल्पांची नदी, कालवे, लाभक्षेत्र व MPSC परीक्षेसाठी महत्त्वाचे मुद्दे एका ठिकाणी.